* Những điều kỳ lạ về đất nước Nhật Bản
"Trước khi tới Nhật, Tiantian (con gái cô) đã từng học trường mẫu giáo ở
Bắc Kinh 1 năm. Vì vậy, các bạn có thể hiểu rằng, chúng tôi cũng không
xa lạ gì với môi trường này. Song, có những điều ở các trường mẫu giáo
Nhật Bản đã khiến tôi phải ngạc nhiên".
12 ĐIỀU NGẠC NHIÊN VỀ GIÁO DỤC MẦM NON Ở NHẬT
1. Cần rất nhiều túi để tới trường
Vào một ngày, họ nói chúng tôi cần phải chuẩn bị một số lượng túi nhất định với các kích cỡ khác nhau:
Túi sách vở, túi bao ngoài, túi dụng cụ ăn uống, hộp dụng cụ ăn uống,
túi quần áo, túi đựng quần áo sẽ thay, túi đựng quần áo sau khi thay ra
và túi giày. Sau đó thì túi A phải có chiều dài nhất định, túi B phải có
chiều rộng nhất định, túi C phải đựng vừa trong túi D, túi E vừa trong
túi F. Tôi đã không thể tin được điều đó.
Thậm chí, một vài trường mẫu giáo còn yêu cầu các bà mẹ phải có những chiếc túi riêng của mình.
Sau 2 năm, chúng tôi đã quen với điều đó và những đứa trẻ trở nên rất
thành thục trong việc đặt đồ đạc vào đúng chiếc túi của nó. Và tôi cho
rằng, lý do người Kyoto không ngại ngần khi phải phân loại rác thải là
vì họ đã được dạy điều này từ khi còn ở trường mẫu giáo.
2. Bọn trẻ xách túi mà không cần sự giúp đỡ của bố mẹ
Đó là điều thực sự làm tôi ngạc nhiên. Tôi nhận thấy những người lớn
Nhật Bản, dù là bố mẹ hay ông bà bọn trẻ đều không phải xách bất kì
chiếc túi nào cả, trong khi bọn trẻ phải xách tất cả những chiếc túi đủ
kích cỡ này (ít nhất là 2 đến 3 chiếc). Và đáng ngạc nhiên hơn nữa là
bọn trẻ còn có thể chạy rất nhanh!
Còn với chúng tôi thì sao? Có thể, đó không phải là thói quen của chúng
tôi hoặc có lẽ nó là một yếu tố văn hóa, song tôi mang tất cả những
chiếc túi, còn Tiantian thì không phải mang gì cả.
Hai ngày sau, giáo viên của Tiantian tới và nói chuyện với tôi: “Mẹ
Tiantian à, con gái chị có thể tự làm được mọi việc ở trường…”. Người
Nhật có thói quen là chỉ nói nửa câu, sau đó để người nghe tự hiểu.
Ngay lập tức, tôi nhận ra rằng, cô giáo đang nói về chuyện gì. Song thấy
tôi trầm ngâm nên cô ấy nói tiếp: “...việc xách những chiếc túi chẳng
hạn…”. Sau sự nhắc nhở tế nhị này, tôi đã để cho Tiantian xách tất cả
những chiếc túi của cháu.
Trong một cuộc họp phụ huynh, tôi đã nói với mọi người rằng thói quen
của người Trung Quốc là bố mẹ nên xách mọi thứ thay cho trẻ con. Lúc đó,
đến lượt các bà mẹ Nhật ngạc nhiên đến mức không nói được lời nào. Và
sau đó họ hỏi: ‘Tại sao?’
Tại sao ư? Có phải là vì người Trung Quốc chúng tôi yêu những đứa con của mình nhiều hơn không?
3. Thay quần áo liên tục
Trường mẫu giáo của Tiantian có một bộ đồng phục riêng, khi tới trường,
cháu phải cởi bỏ nó ra và thay một bồ quần áo khác dành để vui chơi. Nó
phải tháo giày và đi một đôi giày bale màu trắng. Khi tới sân tập thể
dục, lại phải thay giày một lần nữa. Sau giấc ngủ vào buổi chiều, bọn
trẻ lại phải thay quần áo. Thực sự là rất phiền phức.
Khi ở lớp học Hoa Cúc, Tiantian thường bị chậm trễ trong việc thay quần
áo. Tôi thì không thể làm việc này cho cháu được ngoài việc phụ giúp nó
một tay. Song tôi nhanh chóng nhận ra rằng tất cả các bà mẹ Nhật đều
đứng sang một bên và không giúp đỡ bọn trẻ chút nào hết. Tôi dần hiểu ra
rằng, việc thay quần áo này đã dạy bọn trẻ cách sống tự lập.
Thông qua những gì mà chúng phải làm ở trường như thay quần áo, loay
hoay với những rắc rối hàng ngày hay treo những chiếc khăn tay, những
đứa trẻ Nhật đã bắt đầu học được thói quen giữ mọi thứ ngăn nắp từ khi
chúng mới chỉ 2, 3 tuổi.
“Trẻ con Nhật luôn phải mặc quần soóc vào mùa đông. Lạnh không hề hấn gì
với chúng. Ông bà của Tiantian ở Bắc Kinh đã rất lo lắng về việc này và
cho rằng, tôi phải nói chuyện với cô giáo về vấn đề này, bởi lẽ, trẻ
con Trung Quốc không thể chịu được lạnh.
Chắc các bạn không thể tưởng tượng được khi Tiantian mới bắt đầu vào
trường mẫu giáo, ngày nào, cháu cũng bị ốm. Nhưng khi tôi nói chuyện với
các bà mẹ Nhật thì câu trả lời của họ đã làm tôi kinh ngạc: “Tất nhiên
rồi! Lý do chúng tôi đưa bọn trẻ tới trường mầm non là để chúng ốm mà!”
Nhìn những đứa trẻ khỏe mạnh đang chạy nhảy, tôi nhận ra rằng chúng ta không nên quá nuông chiều con cái.
5. Chưa đầy 1 tuổi nhưng có thể thi đấu trong những hoạt động thể thao
“Tất cả những lớp học ở trường mầm non Nhật Bản đều được đặt tên theo
các loài hoa. Ban đầu, Tiantian ở lớp học Hoa Cúc, sau đó là Hoa Loa Kèn
và bây giờ là một trong số những ‘chị cả’ - lớp học Hoa Violet. Những
đứa trẻ chưa đầy 1 tuổi thì ở lớp học Hoa Đào.
Những ‘bông hoa đào’ chưa đầy 1 tuổi này không chỉ được đưa tới trường
mầm non mà còn tham gia vào tất cả các hoạt động lớn như những buổi thi
đấu thể thao hay những chương trình biểu diễn. Nhìn những đứa trẻ vừa
khóc vừa bò về phía trước, tôi luôn cảm thấy rất thương chúng.
6. Những đội bóng đá nữ
“Khi bọn trẻ học tới lớp mẫu giáo nhỡ ở trường mầm non, chúng bắt đầu
với những bài học nhảy hàng tuần, giống như những bài tập thể dục thể
chất ở nhà. Khi chúng học tới lớp lớn, sẽ có một trận đấu bóng đá. Khi
mà bọn trẻ không tập nhảy cả ngày nữa nghĩa là chúng đang luyện tập bóng
đá. Chúng cũng chơi như những vận động viên thực thụ, thậm chí là còn
thi đấu với các trường mầm non khác. Tiantian đã bị thâm tím đầy người
khi chơi trò chơi này song bù lại con bé khỏe khoắn và dũng cảm hơn.
Thực sự là khi chúng tôi mới tới Nhật Bản, sức khỏe của Tiantian thật là
tệ. Bọn trẻ ở Nhật thường bắt đầu chơi bóng từ khi mới 3, 4 tuổi. Ở độ
tuổi ấy, chúng bé hơn bọn trẻ Trung Quốc rất nhiều. Trong lớp của
Tiantian, con bé lớn hơn hẳn những đứa trẻ khác nhưng lại rất yếu.
Bọn trẻ Nhật thì sẽ chạy quanh sân, còn Tiantian thì sao? Con bé sẽ bị
cát nhét đầy giày và sẽ phải nhón chân để đi bộ. Một lần, bọn trẻ có một
chuyến tham quan buộc chúng phải trèo lên một ngọn núi. Và Tiantian đã
phải đi xuống núi và có 2 đứa trẻ Nhật khác nhỏ hơn đi cùng để dìu con
bé. Con bé chưa từng leo bộ lên một ngọn núi trong một tiếng đồng hồ.
Bây giờ thì nó đã khá hơn. Năm ngoái, ở Shangrila, Tiantian đã đi bộ
trong vòng 4 tiếng mà không hề hấn gì.
Khi còn ở Trung Quốc, tôi chỉ nhìn thấy lớp mẫu giáo của Tiantian một
vài lần. Mỗi lớp đều có một phòng học riêng, song ở Nhật Bản thì không
phải vậy. Trước 9h30 sáng và sau 3h30 chiều, cả trường đều chơi cùng
nhau. Trong sân, những đứa trẻ lớn cầm tay những đứa trẻ nhỏ, những đứa
nhỏ đuổi theo những đứa lớn. Chúng chơi đùa rất vui vẻ, như thể anh chị
em ruột. Ví dụ như cách đây vài ngày, trong nhóm của Tiantian và một
nhóm khác, sau khi biểu diễn tiết mục của chúng, bọn trẻ đã nói những
điều làm cho tất cả các bậc phụ huynh đều phải bật khóc: "Nhóm của con
hôm nay rất vui bởi vì những em lớp dưới đã biểu diễn rất tốt. Đây là
nhóm cuối cùng của bọn con. Khi bọn con bắt đầu học tiểu học, chắc chắn
bọn con sẽ nhớ những người bạn này và trường của chúng con".
Trong những trường mầm non ở Nhật, dường như họ không hề quan tâm đến
việc dạy kiến thức cho bọn trẻ. Chúng không có bất kì quyển vở nào, chỉ
có những cuốn phác thảo mỗi tháng một lần. Trong kế hoạch giáo dục của
của nhà trường cũng không hề có những môn học như Toán, chữ kana (chữ
Nhật), nghệ thuật hay âm nhạc. Và cũng không có cả Tiếng Anh hay những
cuộc thi Olympia Toán học quốc tế. Họ cũng không dạy trượt băng hay bơi
lội. Khi bạn hỏi họ dạy bọn trẻ những gì thì bạn sẽ không bao giờ đoán
được câu trả lời: "Chúng tôi dạy bọn trẻ cách luôn luôn mỉm cười!" Ở
Nhật, bạn ở đâu không quan trọng, bạn đang nói chuyện với ai không quan
trọng, mà quan trọng nhất là bạn phải ‘luôn mỉm cười'. Một cô gái luôn
mỉm cười là cô gái xinh đẹp nhất. Họ còn dạy những gì nữa? Họ dạy chúng
nói ‘cảm ơn'. Có những điều được chú trọng trong nền giáo dục của Nhật
song lại không được quan tâm nhiều ở Trung Quốc. Tuy nhiên, sau 3 năm,
tôi nhận thấy rằng Tiantian đã có những tiến bộ về các môn như âm nhạc,
nghệ thuật và đọc. Sự tiến bộ này là nhờ phương pháp giáo dục toàn diện.
9. Số lượng các hoạt động
Nhìn vào lịch thì có thể biết những ngày tôi phải chuẩn bị bữa trưa cho
Tiantian. Đây là những ngày con bé có những buổi dã ngoại. Tôi không thể
đếm được con bé đã leo núi mấy lần, được đi thăm bao nhiêu hồ nước,
được đi tham quan và nhìn thấy bao nhiêu động vật và cây cối. Ngoài ra,
Tiantian còn tham gia làm bánh, tới những ngày hội thể thao, biểu diễn ở
những sự kiện cộng đồng, tham gia những lễ hội được tổ chức qua đêm,
tới các buổi giao lưu, những đền chùa, các buổi triển lãm... Chỉ có thể
nói rằng có rất nhiều các hoạt động trong trường mầm non Nhật Bản.
10. Tổ chức tất cả các ngày lễ
"Điều này cũng thực sự làm tôi ngạc nhiên. Giống như tôi đã nói ở trên,
các trường mầm non của Nhật Bản tổ chức tất cả các ngày lễ truyền thống
của họ: Ngày Con Gái, Ngày Con Trai, Lễ hội Ma đói... Không chỉ có vậy,
họ còn tổ chức ngày Renri (đêm thứ 7 của năm mới theo lịch âm) và ngày
Qixi. Có buổi học, Tiantian trở về nhà và nói với tôi rằng: "Hôm nay, cô
giáo hỏi con người Trung Quốc tổ chức những ngày lễ này như thế nào và
con đã nói rằng con không biết". Thật là xấu hổ! Chính tôi cũng không
biết câu trả lời!
11. Năng lực của giáo viên"
Trong một lớp học ở Nhật, có từ 10 đến 30 học sinh nhưng chỉ có 1 giáo
viên. Ban đầu, tôi đã băn khoăn về điều này. Nếu cô giáo có thể để mắt
được tới tất cả bọn trẻ thì quả thực cô ấy rất giỏi. Sau đó, tôi nhận ra
rằng mình đã đánh giá thấp những giáo viên mầm non nơi đây. Chỉ với một
giáo viên, những tác phẩm của 30 đứa trẻ, chỉ huy một đội trống (rất
chuyên nghiệp), việc học nghệ thuật, âm nhạc, học đọc, ngày sinh nhật
của chúng, những nhóm mà chúng tham gia và các ngày hội thể thao...tất
cả đều được sắp xếp một cách ngăn nắp và cẩn thận. Hãy nhìn cô giáo xem,
cô ấy luôn bình tĩnh và thoải mái. Và cô ấy đã khoảng 50 tuổi rồi đấy!
Tôi rất khâm phục cô ấy!
"12. Sự ảnh hưởng của Phật giáo"
Có lẽ Kyoto là thành phố có nhiều đền chùa hơn bất kì thành phố nào của
Nhật Bản. Nó có một không khí linh thiêng. Hàng tuần, Tiantian đều được
đưa tới các đền chùa. Trong lễ hội quan trọng nhất, con bé phải quỳ
trước Phật và có những hoạt động vào ngày sinh của Phật cũng như ngày
Nirvana. Hôm qua, Tiantian đã tới đền Nishi Honganji để xin một điều
ước. Con bé được đại diện cho cả lớp dâng lên Phật những bông hoa. Tôi
đã hỏi xem nó ước điều gì và con bé nói rằng: "Con ước rằng con sẽ luôn
tin tưởng vào Đức Phật, luôn đối xử với mọi người bằng tấm lòng biết ơn
và luôn quan tâm tới những gì người khác nói".
